“Gầm ô tô kêu lộc cộc” khi đi qua ổ gà là hiện tượng khá phổ biến trong quá trình sử dụng xe. Tiếng động có thể xuất hiện ở phía trước, phía sau hoặc một bên bánh xe, đặc biệt khi xe đi qua đường gồ ghề, gờ giảm tốc hoặc ổ gà.
Nhiều chủ xe thường nghĩ tiếng kêu chỉ xuất phát từ giảm xóc. Tuy nhiên, trên thực tế, hệ thống gầm có nhiều chi tiết liên kết với nhau. Một khớp rotuyn bị rơ, cao su càng A bị lão hóa, thanh cân bằng lỏng hoặc bạc đạn, cụm liên kết bị hao mòn đều có thể tạo ra âm thanh bất thường.
Vậy tại sao gầm ô tô kêu lộc cộc khi đi qua ổ gà? Cách phân biệt nguyên nhân và kiểm tra như thế nào để tránh thay thế phụ tùng không cần thiết?
Hãy cùng Ô Tô Tân Hoàn Cầu tìm hiểu dưới góc độ kỹ thuật.
VÌ SAO GẦM Ô TÔ PHÁT RA TIẾNG KÊU KHI ĐI QUA Ổ GÀ?
Khi bánh xe đi qua ổ gà, lực tác động từ mặt đường truyền từ lốp đến moay-ơ, cụm hệ thống treo và các điểm liên kết với thân xe.
Trong điều kiện bình thường, hệ thống treo hấp thụ và kiểm soát dao động thông qua sự phối hợp giữa:
- Lò xo hoặc thanh đàn hồi.
- Giảm xóc.
- Càng A và các tay đòn hệ thống treo.
- Rotuyn trụ đứng.
- Thanh cân bằng và rotuyn cân bằng.
- Các bạc cao su liên kết.
Khi một chi tiết bị mòn, lỏng, biến dạng hoặc mất khả năng đàn hồi, khe hở cơ khí có thể xuất hiện.
Lúc bánh xe chịu tác động đột ngột, các chi tiết liên kết va chạm hoặc dịch chuyển vượt quá giới hạn thiết kế, tạo ra tiếng kêu lộc cộc, cụp cụp hoặc cạch cạch.
Điểm quan trọng: Tiếng kêu không phải lúc nào cũng xuất phát từ chi tiết nằm ngay vị trí phát ra âm thanh. Dao động có thể truyền qua khung phụ và thân xe, khiến việc xác định nguyên nhân cần được thực hiện có hệ thống.
8 NGUYÊN NHÂN KỸ THUẬT KHIẾN GẦM Ô TÔ KÊU LỘC CỘC
1. Rotuyn cân bằng bị rơ hoặc hư hỏng
Chức năng:
Rotuyn cân bằng liên kết thanh cân bằng với cụm hệ thống treo, cho phép truyền lực khi hai bên bánh xe chuyển động không đồng đều.
Nguyên nhân gây tiếng kêu:
- Khớp cầu bên trong bị mòn.
- Chụp bụi bị rách, khiến bụi và nước xâm nhập.
- Khớp nối xuất hiện độ rơ.
- Đai ốc liên kết bị lỏng.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tiếng lộc cộc khi một bên bánh xe đi qua ổ gà.
- Tiếng va chạm nhỏ khi đi đường gồ ghề.
- Tiếng kêu có thể xuất hiện liên tục khi hệ thống treo dao động.
Phương pháp kiểm tra:
Kỹ thuật viên kiểm tra độ rơ tại các khớp cầu, chụp bụi và vị trí bắt giữ. Việc kiểm tra cần thực hiện ở trạng thái tải phù hợp theo cấu tạo hệ thống treo của từng dòng xe.
2. Cao su càng A bị chai cứng, nứt hoặc tách lớp
Chức năng:
Càng A là chi tiết liên kết cụm bánh xe với khung phụ hoặc thân xe. Cao su càng A giúp hấp thụ rung động và kiểm soát chuyển động tương đối giữa các chi tiết.
Nguyên nhân gây tiếng kêu:
- Cao su lão hóa theo thời gian.
- Cao su bị nứt hoặc biến dạng do tải trọng.
- Lớp cao su và phần kim loại liên kết bị tách.
- Bulông bắt càng A bị lỏng hoặc lắp đặt không đúng kỹ thuật.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tiếng cụp cụp khi bánh xe đi qua ổ gà.
- Tiếng động khi tăng tốc hoặc phanh trong một số trường hợp.
- Xe có cảm giác thiếu ổn định.
- Góc đặt bánh xe có thể thay đổi bất thường dưới tải.
Phương pháp kiểm tra:
- Quan sát tình trạng cao su, kiểm tra vết nứt, tách lớp và đánh giá chuyển động của càng A bằng dụng cụ phù hợp.
- Không nên chỉ nhìn bên ngoài để kết luận cao su còn tốt hay đã hỏng.
3. Rotuyn trụ đứng bị mòn hoặc có độ rơ
Chức năng:
Rotuyn trụ đứng (ball joint) tạo liên kết khớp cầu giữa càng treo và cụm ngõng trục bánh xe, cho phép bánh xe chuyển động theo hệ thống treo và hệ thống lái.
Nguyên nhân gây tiếng kêu:
- Bề mặt khớp cầu bị mòn.
- Chụp bụi hư hỏng.
- Mỡ bôi trơn bị mất hoặc nhiễm bẩn.
- Độ rơ cơ khí vượt giới hạn cho phép.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tiếng lộc cộc khi đi qua mặt đường xấu.
- Tiếng va đập khi bánh xe chịu tải thay đổi.
- Bánh xe có độ rơ bất thường.
- Khả năng điều khiển xe có thể bị ảnh hưởng.
Phương pháp kiểm tra:
Nâng xe và kiểm tra độ rơ theo đúng phương pháp của nhà sản xuất. Một số thiết kế yêu cầu kiểm tra khi hệ thống treo đang chịu tải, một số thiết kế khác yêu cầu trạng thái nâng bánh riêng biệt.
4. Giảm xóc (phuộc nhún) bị hư hỏng
Chức năng:
Giảm xóc kiểm soát dao động của lò xo, hạn chế thân xe nảy lên xuống và giúp bánh xe duy trì sự tiếp xúc ổn định với mặt đường.
Nguyên nhân gây tiếng kêu:
- Ty giảm xóc bị cong hoặc hư hỏng.
- Phớt giảm xóc rò rỉ dầu.
- Cao su chân phuộc bị lão hóa.
- Bát bèo hoặc bạc đạn đỡ phuộc bị mòn.
- Các điểm liên kết giảm xóc bị lỏng.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tiếng cụp hoặc cộc tại khu vực phuộc.
- Xe dao động nhiều sau khi đi qua gờ giảm tốc.
- Có dấu hiệu rò dầu trên thân giảm xóc.
- Xe thiếu ổn định khi đi đường gồ ghề.
Phương pháp kiểm tra:
Kiểm tra thân phuộc, ty phuộc, phớt dầu, cao su chân phuộc và các điểm bắt giữ. Kết hợp đánh giá hiệu quả giảm chấn trong điều kiện kiểm tra phù hợp.
5. Cao su thanh cân bằng bị chai hoặc lỏng
Chức năng:
Cao su thanh cân bằng giữ cố định thanh cân bằng trên khung xe, đồng thời cho phép thanh xoắn chuyển động trong giới hạn thiết kế.
Nguyên nhân gây tiếng kêu:
- Cao su bị chai cứng do lão hóa.
- Cao su bị nứt hoặc biến dạng.
- Kích thước lỗ cao su thay đổi do hao mòn.
- Giá đỡ thanh cân bằng bị lỏng.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tiếng cộc cộc khi đi qua đường gồ ghề.
- Tiếng kêu xuất hiện khi thân xe nghiêng hoặc dao động.
- Âm thanh có thể xuất hiện ở khu vực giữa gầm trước hoặc gầm sau.
Phương pháp kiểm tra:
Kiểm tra độ ôm của cao su với thanh cân bằng, tình trạng bề mặt cao su và độ chắc chắn của giá đỡ.
6. Bạc đạn bánh xe (ổ bi moay-ơ) bị mòn
Chức năng:
Bạc đạn bánh xe giúp moay-ơ quay trơn tru và chịu tải trong quá trình vận hành.
Nguyên nhân gây tiếng động:
- Bề mặt lăn và vòng bi bị mòn.
- Thiếu bôi trơn hoặc nhiễm bẩn.
- Ổ bi xuất hiện độ rơ.
- Cụm moay-ơ bị hư hỏng.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tiếng ù hoặc rào rào tăng theo tốc độ.
- Tiếng ồn thay đổi khi xe chuyển hướng.
- Có thể xuất hiện độ rơ tại bánh xe.
- Trường hợp hư hỏng nặng có thể phát sinh tiếng va đập.
Phương pháp kiểm tra:
Quay bánh xe, đánh giá tiếng ồn và độ rơ, kết hợp kiểm tra cụm moay-ơ theo tiêu chuẩn kỹ thuật.
Phân biệt quan trọng: Bạc đạn bánh xe thường gây tiếng ù hoặc tiếng rào rào hơn là tiếng lộc cộc đơn thuần. Cần phân biệt với tiếng ồn do lốp hoặc các khớp liên kết hệ thống treo.
7. Rotuyn lái trong và rotuyn lái ngoài bị rơ
Chức năng:
Rotuyn lái truyền chuyển động từ thước lái đến bánh xe, giúp bánh xe thay đổi hướng theo thao tác vô lăng.
Nguyên nhân gây tiếng kêu:
- Khớp cầu rotuyn bị mòn.
- Chụp bụi bị rách.
- Khớp nối xuất hiện độ rơ.
- Đầu nối hoặc vị trí bắt giữ bị lỏng.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tiếng cộc khi đánh lái hoặc đi qua đường xấu.
- Vô lăng có cảm giác lỏng.
- Xe thiếu chính xác khi giữ hướng.
- Lốp có thể mòn không đều.
Phương pháp kiểm tra:
Kiểm tra độ rơ của rotuyn lái trong và ngoài, chụp bụi và các liên kết. Sau khi thay thế, cần kiểm tra góc đặt bánh xe và cân chỉnh khi cần thiết.
8. Các bulông, giá đỡ và điểm liên kết hệ thống treo bị lỏng
Chức năng:
Các bulông, đai ốc và giá đỡ tạo liên kết cơ khí giữa hệ thống treo, khung phụ và thân xe.
Nguyên nhân gây tiếng kêu:
- Bulông không đạt mô-men siết quy định.
- Các điểm liên kết bị biến dạng.
- Chi tiết lắp đặt không đúng vị trí.
- Bề mặt tiếp xúc bị hao mòn hoặc hư hỏng.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tiếng va đập kim loại khi đi qua ổ gà.
- Tiếng kêu xuất hiện khi tải trọng thay đổi.
- Âm thanh không ổn định, khó xác định vị trí.
Phương pháp kiểm tra:
Kiểm tra trực quan các điểm liên kết, tình trạng bulông, đai ốc và giá đỡ. Sử dụng dụng cụ siết lực theo thông số của nhà sản xuất khi cần tháo lắp.
CÁCH PHÂN BIỆT TIẾNG KÊU GẦM Ô TÔ THEO TRIỆU CHỨNG
Việc ghi nhận điều kiện xuất hiện tiếng kêu giúp kỹ thuật viên thu hẹp phạm vi chẩn đoán.
| Triệu chứng | Nhóm chi tiết cần kiểm tra |
|---|---|
| Lộc cộc khi một bên bánh qua ổ gà | Rotuyn cân bằng, cao su thanh cân bằng |
| Cụp mạnh khi bánh xe lên xuống | Càng A, rotuyn trụ, giảm xóc |
| Kêu khi đánh lái | Rotuyn lái, bát bèo, khớp liên kết lái |
| Ù tăng theo tốc độ | Bạc đạn bánh xe, lốp |
| Tiếng kim loại va đập | Giá đỡ, bulông, chi tiết liên kết |
| Kêu khi tăng tốc hoặc phanh | Cao su càng A, chân máy, chân hộp số và các liên kết liên quan |
*Lưu ý: Bảng trên chỉ giúp định hướng kiểm tra ban đầu, không thay thế quy trình chẩn đoán thực tế. Một triệu chứng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.
LÀM SAO HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG GẦM Ô TÔ KÊU LỘC CỘC?
Để duy trì tình trạng hoạt động tốt của hệ thống gầm, chủ xe nên:
-
Kiểm tra hệ thống treo và các khớp liên kết theo lịch bảo dưỡng.
-
Hạn chế đi tốc độ cao qua ổ gà và gờ giảm tốc.
-
Duy trì áp suất lốp đúng khuyến nghị.
-
Kiểm tra gầm sau khi xe va chạm mạnh với vật cản.
-
Không bỏ qua các tiếng động bất thường dù xe vẫn vận hành được.
-
Sử dụng phụ tùng đúng thông số và quy trình lắp đặt của nhà sản xuất.
-
Kiểm tra góc đặt bánh xe khi có dấu hiệu mòn lốp bất thường hoặc sau những sửa chữa liên quan.
Một hệ thống gầm hoạt động tốt không chỉ giúp xe vận hành êm ái mà còn góp phần duy trì độ ổn định và khả năng kiểm soát phương tiện.
ĐẶT LỊCH KIỂM TRA GẦM Ô TÔ TẠI Ô TÔ TÂN HOÀN CẦU
Với hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực lốp xe ô tô, Ô Tô Tân Hoàn Cầu luôn hướng đến việc cung cấp sản phẩm và dịch vụ chất lượng, phục vụ bằng sự hiểu biết và trách nhiệm.
Các dịch vụ tại Ô Tô Tân Hoàn Cầu bao gồm:
- Kiểm tra và thay thế lốp ô tô chính hãng.
- Cân chỉnh góc đặt bánh xe, thước lái Hunter 3D chuyên nghiệp.
- Kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống phanh.
- Bảo dưỡng xe định kì, thay dầu nhớt.
- Kiểm tra ắc quy.
- Chăm sóc nội/ngoại thất ô tô toàn diện.
- Dán phim cách nhiệt 3M / Dán PPF/ Phủ Ceramic / Gắn camera hành trình / Gắn camera 360° ..
- Cơ sở 1: 252 Quốc lộ 13, Phường Hiệp Bình Chánh, Thủ Đức, TpHCM.
- Cơ sở 2: 431 Quốc lộ 13, Phường Hiệp Bình Phước, Thủ Đức, TpHCM.